Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Zakład Archeologii Epoki Kamienia

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Podstawowe informacje

Działalność badawcza Zakładu dotyczy podstawowych zagadnień epoki kamienia, od paleolitu dolnego do schyłku eneolitu na obszarze Europy, Afryki Północno-Wschodniej, Bliskiego Wschodu. W szczególności, pracownicy Zakładu zajmują się problemami przejścia od środkowego do górnego paleolitu, zwłaszcza w aspekcie wczesnej obecności  Homo sapiens, ewolucji kultur środkowo-, górno- i późnopaleolitycznych, relacji Homo neanderthalensis do Homo sapiens w Centralnej Europie i na Półwyspie Bałkańskim, a także transformacji kulturowych w neolicie i eneolicie Europy Środkowej na tle procesów neolityzacji Afryki Północno-Wschodniej oraz wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Tematyka badawcza realizowana w Zakładzie Epoki Kamienia

  • Zróżnicowanie kulturowe w środkowym i górnym paleolicie;
  • Systemy adaptacyjne i strategie łowieckie górno- i schyłkowopaleolitycznych łowców mamutów i reniferów;
  • Taksonomia zespołów środkowopaleolitycznych z jaskiń Jury Ojcowskiej;
  • Późnoplejstoceńskie i wczesnoholoceńskie społeczności w Zachodnich Karpatach;
  • Procesy neolityzacji północno-wschodniej części Kotliny Karpackiej;
  • Etapy i strefy osadnictwa neolitycznego Karpat Zachodnich;
  • Drugi etap neolityzacji ziem polskich i terytoriów ościennych;
  • Neolit i eneolit w zachodniej Małopolsce,
  • Technologiczno-surowcowe badania ceramiki neolitycznej;
  • Późne przemysły kamienne od schyłku neolitu do czasów nowożytnych.

Współpraca międzynarodowa

Praktycznie wszystkie dotychczasowe przedsięwzięcia badawcze realizowano w kooperacji z zagranicznymi instytucjami i placówkami naukowymi. Ważniejsze z nich:
opracowanie wyników badań nad początkami neolitu w północno-wschodniej części Kotliny Karpackiej, realizowane wspólnie z Uniwersytetem w Prešovie i Instytutem Archeologii Słowackiej Akademii Nauk,
badania osiedli neolitycznych na Pogórzu Zachodniobeskidzkim realizowane w ramach programu partnerstwa Instytutu Archeologii UJ i  Instytutu Prahistorii Uniwersytetu w Bochum,
program analiz chronometrycznych obejmujących wyniki badań jaskini Ciemnej i jaskini w Obłazowej Skale, realizowany we współpracy z Harvard University.

Publikacje

  • Kozłowski J.K., Nowak M., Vizdal M. (eds). 2015. Early Farmers of the Eastern Slovak Lowland: The Settlement of the Eastern Linear Pottery Culture at Moravany, Prace Komisji Prehistorii Karpat PAU 7, Polska Akademia Umiejętności, Kraków.
  • Valde-Nowak P., Alex B., Ginter B., Krajcarz M. T., Madeyska T., Miękina B., Sobczyk K., Stefański P., Wojtal P., Zając M., Zarzecka-Szubińska K. 2016. Late Middle Palaeolithic occupations in Ciemna Cave, southern Poland, Journal of Field Archaeology 41 (2): 193-210.
  • Alex B., Valde-Nowak P., Regev L., Boaretto E. 2017. Late Middle Paleolithic of Southern Poland: Radiocarbon dates from Ciemna and Obłazowa Caves, Journal of Archaeological Science: Reports 11: 370-380.
  • Korczyńska M., Cappenberg K., Nowak M., Szwarczewski P., Moskal-del Hoyo M. 2019. Multi-methodological approaches to investigate large archaeological sites: The case study of the Eneolithic settlement in Mozgawa, western Lesser Poland, Journal of Archaeological Science: Reports 27: 1019414.
  • Kozłowski S. K., Nowak M. 2019. I przyszli ludzie zza Gór Wysokich. Ziemie polskie od VI do IV tysiąclecia BC [Eng. summary: And There Come the People From Beyond The Great Mountains. The Polish Lands From The 6th To 4th Millennium BC], Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, Ośrodek Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego: Rzeszów-Warszawa.
  • Łanczont M., Madeyska T., Hołub B., Komar M., Mroczek P., Standzikowski K., Valde-Nowak P., Kraszewska A., Cieśla M., Skłucki J. 2019. Late Glacial environment and human settlement of the Central Western Carpathians: A case study of the Nowa Biała 1 open-air site (Podhale Region, southern Poland), Quaternary International 512: 113-132.
  • Nowak M. 2019. The first vs. second stage of neolithisation in Polish territories (to say nothing of the third?), Documenta Praehistorica 46: 102-127.
  • Willman J. C., Ginter B., Hernando R., Lozano M., Sobczyk K., Stefański D., Szczepanek A., Wertz K., Wojtal W., Zając M., Zarzecka-Szubińska K., Valde-Nowak P. 2019. Paleobiology and Taphonomy of a Middle Paleolithic Neandertal Tooth from Ciemna Cave, Southern Poland, Journal of Paleolithic Archaeology 2: 359-377.
  • Valde-Nowak P., Cieśla M. 2020. Models of raw material exploitation as an indicator of Middle Paleolithic Mobility : case studies from uplands of Northern Central Europe, (in:) J. Cascalheira, A. Picin (eds), Short-term occupations in Paleolithic archaeology: interdisciplinary contributions to archaeology, Springer Nature Switzerland: 105-120.
  • Valde-Nowak P., Łanczont M. 2021. State-of-the-art overview of the Loess Palaeolithic of Poland, Journal of Quaternary Science: 1-12.

Struktura organizacyjna
Pracownik naukowy, Archeolog Dr hab. Marek Nowak, prof. UJ
Asystentka Dr Magda Cieśla
Archeolog Mgr Anna Kraszewska
Asystent Mgr Jakub Skłucki
Informacje kontaktowe

Adres: Gołębia 11, 31-007 Kraków

Telefon: 12 663 12 85

Widok zawartości stron Widok zawartości stron